Jaarlijks zetten ook wij onze vrijwilligers in de kijker tijdens de ‘Week van de vrijwilliger’. Wij doen dit door hen letterlijk in de bloemetjes te zetten. Maar we focussen ook steeds op een beleidsmatig thema. Zo keken we de voorbije jaren naar hoe het zat met onze bestuursvrijwilligers en hun taken. We onderzochten de lokalen van onze vrijwilligers. Hebben ze voldoende ruimte en is dit kwalitatief? We kaartten de administratieve last aan, die vaak bij een vrijwillig engagement komt kijken. We vroegen aandacht en ondersteuning voor adviesraden en burgerparticipatie.
Elk jaar opnieuw een nieuw thema met de volle aandacht voor onze vrijwilligers en hun tomeloze inzet:
- In 2022 vroegen we onder de slogan ‘Jij houdt ons draaiende’ specifiek aandacht voor de uitdagingen waarmee beleidsvrijwilligers geconfronteerd worden in hun lokale engagementen.
- In 2023 benadrukten we lokale besturen om ruimte – in de brede zin van het woord – te voorzien voor vrijwilligers.
- In 2024 riepen we dan weer lokale besturen op om vrijwilligers vrijwilliger te laten zijn en de unieke plaats en engagementen die zij innemen in onze samenleving niet vanuit de overheid in te vullen, maar om hen als partners te betrekken.
- In 2025 stond “de Week van de vrijwilliger” in het teken van participatie. Met de actie ‘Goed advies sla je niet in de wind’ vroegen we lokale besturen om de expertise van burgers, vrijwilligers en middenveldorganisaties te erkennen en hen te betrekken bij het gevoerde beleid. Het was het startschot van een nieuwe reeks proeftuinen waarbij we burgerparticipatie via adviesraden onderzoeken.
- In 2026 doen we een heuse vrijwilligerskoers. Beweging.net wil wel eens weten welke van onze recente aanbevelingen effectief zijn opgenomen in de beleidsplannen van lokale besturen voor de komende legislatuur. We willen nagaan wie met onze aanbevelingen van de afgelopen edities aan de slag gaat én hen daarvoor uitvoerig bedanken.
Onze concrete aanbevelingen voor overheden en lokale besturen:
2022 – Jij houdt ons draaiende:
- Promoot vrijwilligerswerk actief
- Vereenvoudig administratieve lasten
- Evalueer impact van nieuwe regelgeving op vzw’s
2023 – Geef ons ruimte:
- Herwaardeer parochiezalen door renovatie en samenwerking
- Stimuleer gedeeld ruimtegebruik in “verenigingshuizen”
- Breng leegstand in kaart voor alternatieve invulling
- Streef naar continuïteit over beleidsperiodes heen
- Breng noden van organisaties in kaart via adviesraden
- Ontwikkel specifiek ruimtebeleid voor kansengroepen
- Decentraliseer aanbod, niet alleen in stedelijke kern
- Houd ruimtes betaalbaar met gebruiksvriendelijk reservatiesysteem
2024 – Laat vrijwilligers vrijwilligers zijn:
- Communiceer proactief over beleid en betrek vrijwilligers
- Neem rol aan van regisseur/facilitator, niet organisator
- Pas een “vrijwilligerstoets” toe bij nieuwe maatregelen
- Ontzorg vrijwilligers met Single Point of Contact
- Acht kernvragen voor beleidsevaluatie:
- Verlicht de maatregel administratieve lasten?
- Werkt de maatregel drempels weg?
- Vult de maatregel geen nood in die vrijwilligers kunnen invullen?
- Stimuleert de maatregel samenwerking tussen organisaties?
- Werden geïmpacteerde organisaties betrokken in het proces?
- Wordt impact op vrijwilligers geëvalueerd?
- Helpt de maatregel vrijwilligersorganisaties versterken?
- Is er nagedacht over communicatie naar alle betrokkenen?
2025 – Goed advies sla je niet in de wind:
- Gebruik de bestaande structuren zoals een adviesraad. Laat hen burgerparticipatie organiseren.
- Ondersteun de lokale adviesraden door hen de nodige middelen en mensen ter beschikking te stellen.
- Neem het advies au sérieux en ga er concreet mee aan de slag
